Sinds 2017 onderzoeken zeven Vlaamse bedrijven (Belwind, C-Power, Colruyt Group, Sioen, DEME, Lobster Fish, Brevisco) samen met UGent, ILVO en OD Natuur de mogelijkheden tot innovatieve kweektechnieken voor schelpdieren en zeewier, efficiënt ruimtegebruik van de Belgische Noordzee en de ontwikkeling van een markt voor nieuwe mariene streekproducten. Met de oogst van de mosselen in de testzones van Noordzee Aquacultuur (deelprojecten EDULIS en Value@Sea) is het moment aangebroken om een tussentijdse balans op te maken. Op de hoofdzetel van Colruyt Group in Halle vertelden de betrokken partners welke lessen ze geleerd hebben en hoe ze de toekomst zien. De staatssecretaris voor de Noordzee Philippe De Backer luisterde aandachtig mee.

De Noordzee is zeer productief en levert aquacultuurproducten van goede kwaliteit

De Belgische mossel blijkt niet te moeten onderdoen voor zijn Zeeuwse concurrent en heeft met 36% tot 39% een hoger vleesgehalte dan andere gangbare mosselen. Bovendien groeien de mosselen bijzonder snel: op 12 maanden bereiken ze een volwaardig formaat, terwijl de Zeeuwse bodemmosselen doorgaans 18-20 maanden nodig hebben. Qua smaak kwam de Belgische mossel ook positief uit de gebruikstesten van Colruyt Group, die de mossel wil vermarkten onder hun (t)huismerk Boni Selection.

De ruwe omstandigheden in de Noordzee werken als stimulans voor technologische innovatie

Meer dan 10 jaar geleden was er al eens een test met mosselen in de windmolenparken, maar 8 meter hoge golven hebben hieraan vroegtijdig een einde gemaakt. Sedertdien beseft men dat het zinloos is om de woeste Noordzee te willen onderdrukken, en is er ingezet op de ontwikkeling van systemen en structuren die meegaan met de dynamiek van de zee. Kweeksystemen die de omstandigheden in de Noordzee doorstaan hebben namelijk meer kans om succesvol geëxporteerd te worden naar andere locaties. De Noordzee als showcase en de rest van de wereld als afzetmarkt is het nieuwe credo.

Via Noordzee Aquacultuur hebben we de mogelijkheid om onze Vlaamse expertise en kennis te demonstreren in de Noordzee, een van de meest druk bevaren en meest wilde stukken zee ter wereld. Als we erin slagen om offshore kweek hier te realiseren, dan is dit een unieke showcase voor de vermarkting van onze expertise op internationaal niveau.

Margriet Drouillon, business developer Aquacultuur bij UGent

Multidisciplinaire partnerships zijn cruciaal voor de integratie van aquacultuur met andere gebruiksfuncties op zee

De partners benadrukken het belang van een goede samenwerking tussen bedrijven en kennispartners waarbij sectorgrenzen overschreden worden. De samenwerking is niet alleen van belang voor een goede kennisopbouw over de Noordzee, maar om het volle economische potentieel van de Noordzee aan de oppervlakte te brengen. Men is ervan overtuigd dat synergiën tussen aquacultuur en andere functies zoals energieproductie of visserij nodig zijn om activiteiten te optimaliseren in termen van energie en transport.

Ik geloof dat onze Noordzee op termijn een heuse zeeboerderij kan worden, waar er niet alleen mosselen, maar ook oesters en zeewier worden gekweekt. Als Staatssecretaris wil ik hierop inzetten. Zo heb ik in het nieuw Marien Ruimtelijk Plan extra ruimte vrijgemaakt om deze innovatieve projecten alle kansen te geven. We moeten hier ook koploper in Europa worden.

Philippe De Backer, Staatssecretaris voor de Noordzee

De oogst van gekweekte mosselen is een mijlpaal op weg naar commerciële (geïntegreerde) aquacultuurprojecten op zee. Een mogelijk toekomscenario is om de windmolenparken te gebruiken als productiezone voor kweekmateriaal om de aquacultuurproducten vervolgens in zones dichter bij de kust verder te laten uitgroeien tot oogstbare volumes. Er zijn echter nog stappen te zetten op vlak van onderzoek en technologie. Duurzaamheid speelt hierin een belangrijke rol.