De coronacrisis zal allicht een blijvende impact hebben op de manier hoe we leven, werken, ons verplaatsen of ontspannen. We zijn plots geconfronteerd met een onverwachte shock van een pandemie die de levensstijl die we heel evident achtten plots op de helling zet. En zolang er geen vaccin of behandeling is, zullen we ons moeten aanpassen. Heel wat stemmen gaan op om daarom meer lokaal te produceren en te consumeren. Een duurzamere levensstijl uit te rollen. Tussen alle doemdenken door, is er toch een baken van hoop.

Onze unieke ligging aan de Noordzee biedt ons land enorme kansen volop te gaan voor een transitie.

Waarbij lokaal ondernemerschap én lokale noden elkaar vinden. Zo zijn we pionier in offshore windenergie en staan we vandaag nog steeds op de vijfde plaats wereldwijd qua hernieuwbare energieproductie op zee.

Maar de omslag naar een duurzaam gebruik van onze Noordzee gaat veel verder. Het nieuwe Mariene Ruimtelijk Plan dat door de federale regering onder impuls van minister Debacker werd uitgetekend, laat sinds maart van dit jaar toe dat innovatieve projecten op zee kunnen worden worden gelanceerd, binnen daartoe voorziene en duidelijk afgebakende zones.

In totaal beslaan deze zones zo’n 2% van de beschikbare oppervlakte. De zones zijn dus wel klein maar van bijzonder grote waarde in de ontwikkeling van een duurzame blauwe economie in een propere Noordzee.

Bij het aanduiden van de zones werd heel duidelijk rekening gehouden met de reeds bestaande activiteiten, om ze zo naast elkaar te kunnen laten bestaan en er is een ruime publieksconsultatie aan voorafgegaan.

Ondanks het uitbreken van de coronacrisis worden inmiddels plannen gemaakt om een uniek project uit te rollen: een zeeboerderij voor de Belgische kust.

In het schitterende boek “Drawdown” onder redactie van Paul Hawken werden honderd ideeën geselecteerd van technologieën die nu al bestaan en die – indien ze zouden worden uitgerold – een betekenisvolle impact hebben in de strijd tegen de klimaatverandering. “Drawdown” betekent immers het omslagpunt waarop het CO2-peil in de atmosfeer plafonneert en begint te verminderen. Het ontwikkelen van zeeboerderijen is er een van.

De boetade zegt: 'red het klimaat, plant een boom', maar gezonde zeeën en oceanen absorberen massaal meer broeikasgassen dan bomen.

Een van de belangrijkste eigenschappen van zeewier is het opnemen van CO2 via fotosynthese, dit biedt dan ook grote kansen voor het afvangen en opslaan van CO2. De boetade zegt, redt het klimaat, plant een boom, maar gezonde zeeën en oceanen absorberen massaal meer broeikasgassen dan bomen.

De Noordzee heeft bovendien erg te lijden onder de aanvoer van meststoffen via de rivieren door de overbemesting van het land. Hierdoor kunnen er onder bepaalde omstandigheden schadelijke algen bloeien, die potentieel giftige stoffen vrijmaken, alle zuurstof uit het water opnemen en daardoor aanleiding kunnen geven tot massale vissterfte.

 

Door de kweek van extractieve soorten, zoals mossselen of oesters, zal de concentratie aan nutriënten in de zee verminderen. Dit heeft een positief effect op het mariene milieu omdat bijvoorbeeld schadelijke algenbloei vermeden kan worden.

Ooit was een groot deel van de Noordzeebodem voor de Belgische kust bedekt met natuurlijke riffen, onder meer oesterbanken.

Riffen zijn een schuilplaats voor veel leven in zee en een bron van voedsel voor andere zeedieren. Door menselijk ingrijpen, zoals het grootschalige gebruik van sleepnetten in de visserij, zandwinningsactiviteiten, en door ziektes, zijn deze riffen allemaal verdwenen.

Op de plaats van de zeeboerderij mag de zeebodem niet beroerd worden. De verwachting is dat hierdoor de natuurlijke toestand van de zeebodem hersteld wordt, en dat deze zone een nieuwe broedkamer zal worden voor vissen en andere mariene organismen. Dit zal het leven in de zee verrijken en dus ook potentieel een positief effect hebben op het visbestand.

Tot slot is dit een voorbeeld bij uitstek van een korte keten voedselproductie, die het aanbod gezonde zeevoeding van eigen bodem versterkt.

Voor de relancestrategie in Vlaanderen biedt een zeeboederij  op termijn zicht op een lokaal verankerde industrie. Misschien een lichtpunt om naar uit te kijken?

Ook lid worden?

De Blauwe Cluster werd erkend door de Vlaamse overheid als zesde Vlaamse speerpuntcluster. Om optimaal van de unieke diensten van de cluster gebruik te maken en voor de verdere uitbouw van uw netwerk is lid worden een troef.