Welke plannen heeft de nieuwe federale regering voor de Noordzee? Bevoegd minister Vincent Van Quickenborne lichtte de ambities uitgebreid toe tijdens zijn beleidsverklaring voor het Belgisch parlement op 5 november 2020. 

De Noordzee, onze elfde provincie, speelt een belangrijke rol voor de toekomst en verdere ontwikkeling van België. De minister wil dan ook inzetten op een sterk Noordzeebeleid dat erop gericht is het leefmilieu te beschermen en oog heeft voor iedereen die aan zee woont, erop werkt of er graag van geniet. 

Om dit te bereiken, wil minister Van Quickenborne inzetten op vijf centrale thema's: meer blauwe energie; de blauwe economie stimuleren; de blauwe natuur beschermen; de blauwe scheepvaart versterken; en meer blauw op zee. Deze thema's bespreken we hieronder in meer detail.
 

1. Meer blauwe energie

De nieuwe minister van de Noordzee gelooft sterk in windenergie. De bedoeling is dan ook de capaciteit van windmolens in het Belgische deel van de Noordzee te verdubbelen. Op die manier wil men tegen 2030 in het energiegebruik van 4,5 miljoen gezinnen voorzien.

Om dat te realiseren, zullen er nieuwe windparken uitgebouwd worden. Binnen die windparken wil men bovendien inzetten op meervoudig ruimtegebruik. Dat betekent dat er tussen de windturbines ook ruimte zal zijn voor andere activiteiten zoals aquacultuur.

Daarnaast bestudeert men de mogelijkheden om energie op te slaan in de vorm van batterijen of waterstof. Om bijkomende energiecapaciteit te creëren, wordt er gekeken naar golfslag- en getijdenenergie, maar ook naar zonnepanelen op zee. Er wordt ook onderzocht of de kweek van zeewier kan dienen voor de ontwikkeling van alternatieve biobrandstoffen. 

2. De blauwe economie stimuleren

Minister Van Quickenborne erkent het belang van de blauwe economie voor de Belgische economie en benadrukt dat de ontwikkeling van duurzame commerciële projecten op de Noordzee nieuwe opportuniteiten biedt voor de kustregio én het hinterland. Elke voltijdse job binnen de blauwe economie is immers goed voor één extra job in de rest van de economie. 

Naast middelen voor bedrijven moet er ook ondersteuning voorzien worden voor bestaande professionele en recreatieve activiteiten zoals de visserij en de pleziervaart. Verder moet ervoor gezorgd worden dat onze gespecialiseerde onderzoeksinstellingen hun voortrekkersrol op het vlak van mariene wetenschappelijke kennis blijven behouden. 

De komende jaren zal ook het beheer van de munitiestortplaats de Paardenmarkt herbekeken worden en wordt er ingezet op de kweek van wieren, schaal- en schelpdieren en de promotie van autonome vaart. Verder zal er in ICT-applicaties en digitaliseringsprocessen geïnvesteerd worden om processen sneller, eenvoudiger, transparanter en flexibeler te laten verlopen.

3. De blauwe natuur beschermen

De Belgische Noordzee is het grootste natuurgebied van België. Het duurzaam beheer en de bescherming van de blauwe natuur in zee is essentieel voor de welvaart en het welzijn van zowel de huidige als de toekomstige generaties. Daarom zal de Belgische regering zich hier ten volle voor inzetten en dit zowel op nationaal, Europees als internationaal vlak.

Bescherming van de blauwe natuur vereist ook concrete reacties op daadwerkelijke problemen. Zo komt er jaarlijks ruim 20 000 ton afval terecht in de Noordzee. Om deze afvalstromen beter te beheren, zijn gecoördineerde acties nodig. Voorbeelden daarvan zijn het Actieplan Marien Zwerfvuil en de herziening van de Wet Marien Milieu.

Tot slot zal werk gemaakt worden van de reeds vroeger aangekondigde wijziging van de wet betreffende het cultureel erfgoed onder water. Op basis van onderzoeksrapporten zal bepaald worden voor welke wrakken bijkomende beschermingsmaatregelen genomen moeten worden.

4. De blauwe scheepvaart versterken

België ijvert voor het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen van schepen met minstens 55 % tegen 2030 en het behalen van klimaatneutraliteit tegen 2050. Deze ambitie wordt ook ondersteund door onze Belgische reders. Op nationaal niveau zet de minister daarbij verder in op de controle van de lage-emissiezone op de Noordzee.

Milieuvriendelijke scheepvaart wordt vaak omschreven als “Green Shipping”. Met blauwe scheepvaart wil de Belgische regering nog een stap verder gaan. Daarbij zal er aandacht gaan naar het afvalbeheer aan boord van schepen en zal er ingezet worden op een verbetering van de leef- en werkomstandigheden en het welzijn van de opvarenden.

Tot slot zal er ook specifiek aandacht gaan naar de veiligheid aan boord van schepen en het voorkomen van ongevallen. Het kabinet zal daarbij verder inzetten op onafhankelijk onderzoek naar ongevallen met zeeschepen. Specifiek voor de visserijsector zal er werk gemaakt worden van een grondige herziening van de federale regels voor de visserij.

5. Meer blauw op zee

Binnen het beleid moet er voldoende aandacht zijn voor sensibilisering, controle en sanctionering. Het is daarbij belangrijk dat opgelegde sancties ook effectief uitgevoerd worden. Inbreuken op de milieuwetgeving zullen binnen dit kader vanaf 2021 via het systeem van administratieve geldboetes gehandhaafd worden. 

Meer blauw op zee houdt ook in dat er aandacht moet gaan naar onze maritieme infrastructuur in de brede zin van het woord. Onze havens en schepen zijn de motor van onze economie. De maritieme sector werd omwille van corona aangeduid als essentiële dienst om de bevoorrading van het land niet in gevaar te brengen.

Het is verder nodig dat er efficiënte beveiligingsplannen opgesteld worden om te vermijden dat havens, schepen of havenfaciliteiten het voorwerp worden van een terroristische aanslag of spionage. In een volgend stadium kan dan onderzocht worden of de genomen maatregelen ook kunnen ingezet worden om de invoer van drugs tegen te gaan.

 

De Blauwe Cluster neemt nota van de beleidsverklaring van minister Van Quickenborne en is blij dat de nieuwe minister van de Noordzee het belang van de blauwe economie voor België erkent. We zijn uitermate tevreden dat er ruimte voorzien wordt voor nieuwe duurzame commerciële initiatieven met respect voor het mariene milieu. Onze toekomst ligt nu eenmaal aan, op en in zee.

 

Ook lid worden?

De Blauwe Cluster werd erkend door de Vlaamse overheid als zesde Vlaamse speerpuntcluster. Om optimaal van de unieke diensten van de cluster gebruik te maken en voor de verdere uitbouw van uw netwerk is lid worden een troef.