Water, de levenslijn van de blauwe economie

Dat water een kostbaar goed is in onze blauwe economie, werd pijnlijk duidelijk in de zomer van 2018, toen door aanhoudende droogte de helft minder goederen via de Rijn vervoerd werden en de binnenvaart richting Antwerpse haven stil dreigde te vallen. Sindsdien is droogte en waterschaarste een terugkerend fenomeen tijdens de zomermaanden.

In mei kampten we al met serieuze tekorten en kwam er in Overijse even geen water meer uit de kraan. Tegen het einde van de zomer was het waterpeil in het Albertkanaal dermate laag dat de Vlaamse Waterweg grote pompen moest inzetten om voldoende diepgang voor de schepen te garanderen.

Dat we als burger onze zwembaden niet meer mogen vullen en moeten aanzien hoe het gras van groen naar bruin gaat, vervaagt tot een luxeprobleem als we de economische schade en de maatschappelijke kost van de waterproblematiek bekijken.

Impact op de blauwe economie

Voor de blauwe economie, die grotendeels activiteiten op en rond onze Noordzee, havens en riviermondingen omvat, is het evident dat water een sleutelrol speelt. Maar door de klimaatverandering stijgt de zeespiegel, rukt het zoute water op, daalt het waterpeil in de waterlopen en raakt ons ecosysteem uit balans.

De gevolgen worden stilaan merkbaar in verzilting van de havendokken, onvoldoende diepe waterlopen voor de scheepvaart, onzekere drinkwatervoorziening aan de kust, etc. Om het tij te keren, kan ook de blauwe economie haar steentje bijdragen en de droogteproblematiek, die vaak als een maatschappelijk probleem wordt afgedaan, helpen aanpakken via bedrijfsgedreven innovatie.

 

Vlaamse instrumenten

De Blauwe Cluster wil graag de vinger aan de pols houden op vlak van waterbeleid en -innovatie. Door mee als actor in het waterlandschap te fungeren, kunnen we gemakkelijk innovatieprojecten inzake watergerelateerde uitdagingen faciliteren en onze leden hierin laten participeren en ondersteunen.

De Blauwe Cluster stimuleert zijn leden om via zakelijke opportuniteiten in te haken op de Waterbeleidsnota 2020-2025Bedrijven in de blauwe economie kunnen als aanbieder van oplossingen (vb. ontzilting) of als gebruiker van het watersysteem (vb. scheepvaart) actief bijdragen aan de realisatie van het waterbeleid, met krachtlijnen die direct of indirect aansluiten op de 6 thematische domeinen van De Blauwe Cluster.

Daarnaast kijken we met interesse naar de Blue Deal, die inzet op structurele maatregelen tegen droogte en kort na de zomer door de Vlaamse Regering gepubliceerd werd. Verder komt er eind dit jaar ook nog het Vlaams Reactief Afwegingskader voor Prioritair Watergebruik, dat bepaalt wie in het geval van waterschaarste prioriteit krijgt voor watergebruik.

 

 

Structurele samenwerking

We hebben een goede bilaterale samenwerking met Vlakwa vanuit hun pijler Waterlopen, kust en havens. Vlakwa geeft ons de nodige ondersteuning in het screenen van calls die relevant zijn voor watergerelateerde uitdagingen vanuit de Blauwe Cluster en biedt ons toegang tot Europese projecten. We zetelen ook in de klankbordgroep van Vlakwa

De Blauwe Cluster participeert in het onderzoeksplatform van de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) voor afstemming van aanbod en vraag naar wateronderzoek en -innovatie. Samen met speerpuntclusters Flanders’ FOOD en Catalisti zetten we in op open innovatie om bedrijfsgedreven onderzoek in het waterdomein beter af te stemmen.

De Blauwe Cluster werkt daarnaast ook nauw samen met het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK). Dit agentschap is niet alleen bevoegd voor het kustgebied en de toegang tot de havens, maar treedt ook op als als coördinator van de Kenniscel Klimaat van het departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW).

Deze Kenniscel bundelt alle informatie over de impact van de klimaatverandering op het beleidsdomein en zet projecten op die de effecten van klimaatverandering aanpakken. Mogelijks liggen ook hier opportuniteiten voor leden van de Blauwe Cluster.