COB helpt offshore innovaties sneller van concept naar zee

Van drijvende windturbines en zonnepanelen tot getijdenenergie en natuurinclusieve offshore constructies: steeds meer technologieën moeten extreme omstandigheden op zee kunnen doorstaan. Voor ontwikkelaars is het daarom cruciaal om ontwerpen vroegtijdig te testen voordat ze de stap naar een offshore demonstratie of commerciële toepassing zetten.

Het Coastal & Ocean Basin (COB) in Ostend Science Park speelt daarin een belangrijke rol. De onderzoeksinfrastructuur wordt beheerd door een consortium van UGent, KU Leuven en Flanders Hydraulics, en maakt deel uit van een groeiend Europees netwerk van testfaciliteiten voor offshore hernieuwbare energie.

Naar aanleiding van de stakeholderworkshop rond MARINERG-i, die op 8 oktober plaatsvindt in het COB, gingen we in gesprek met Maximilian Streicher, directeur van het Coastal & Ocean Basin. Hij licht toe hoe het COB bedrijven helpt om offshore innovaties sneller en met minder risico richting praktijktoepassing te brengen.

In het COB kunnen onderzoekers en technologieontwikkelaars golven en stromingen op schaal simuleren en bestuderen hoe die inwerken op constructies en installaties op zee. Dat gebeurt voor uiteenlopende toepassingen: kustbescherming, offshore infrastructuur en offshore hernieuwbare energie.

"Wij testen hier vandaag wat morgen de zee moet weerstaan", zegt Maximilian Streicher. "Bedrijven kunnen hun technologie of ontwerp hier op kleine schaal bestuderen, met veel minder risico en kosten dan wanneer ze meteen op zee zouden testen."

Wat het COB bijzonder maakt, is de mogelijkheid om golven en stromingen onafhankelijk van elkaar en vanuit verschillende richtingen op een constructie in te laten werken. Dat komt dichter bij de complexe realiteit op zee dan veel traditionele testopstellingen.

De voorbije jaren werden in het COB al uiteenlopende innovaties onderzocht. Zo vonden er testen plaats rond golfenergie-installaties, drijvende zonnepanelen, getijdentechnologieën en offshore funderingen.

Het COB speelde ook een rol bij de ontwikkeling van het Princess Elisabeth Island, het toekomstige energie-eiland voor de Belgische kust. Constructies rond de kabelaanlanding werden er getest voordat ze in de Noordzee worden toegepast.

Daarnaast groeit de aandacht voor natuurinclusieve oplossingen. Offshore infrastructuur moet niet alleen veilig en stabiel zijn, maar steeds vaker ook bijdragen aan biodiversiteit.

"De vraag vanuit de sector groeit. Hoe kunnen we traditionele beschermingssystemen vervangen door oplossingen die tegelijk ruimte bieden voor zeeleven? En wat betekent dat voor de prestaties van die constructies? Dat zijn vragen die we hier kunnen onderzoeken", aldus Streicher.

Hoewel het COB een grootschalige onderzoeksinfrastructuur is, richt het zich niet uitsluitend op grote bedrijven of internationale consortia. Veel trajecten starten vanuit een concrete technische uitdaging van een technologieontwikkelaar of kmo. Dat kan gaan over een verankeringssysteem, belastingen op een constructie, stabiliteit van een ontwerp of de interactie tussen verschillende technologieën.

Bedrijven kunnen rechtstreeks met het COB samenwerken, deelnemen via onderzoeksprojecten of gebruikmaken van Europese toegangstrajecten die testen ondersteunen.

"We staan zeker open voor kmo's", zegt Streicher. "Vaak komen bedrijven met een specifieke problematiek of een innovatief concept. Samen bekijken we hoe we dat kunnen onderzoeken en welke expertise daarbij nodig is."

Dankzij de samenwerking tussen UGent, KU Leuven en Flanders Hydraulics kunnen gebruikers niet alleen rekenen op de infrastructuur zelf, maar ook op een brede wetenschappelijke en technische expertise.

Het COB en Universiteit Gent maken deel uit van MARINERG-i, een Europese onderzoeksinfrastructuur die testfaciliteiten en offshore testsites voor hernieuwbare energie samenbrengt.

Het initiatief wil technologische ontwikkeling versnellen door bedrijven en onderzoekers toegang te geven tot gespecialiseerde infrastructuur, expertise en testmogelijkheden in heel Europa. Daarnaast werkt het netwerk aan kennisuitwisseling, standaardisering van testmethoden en de ontwikkeling van gezamenlijke onderzoeksagenda's.

Voor Belgische bedrijven betekent dat toegang tot veel meer dan één testlocatie.

Volgens Streicher is dat een van de grote troeven van MARINERG-i: "Een technologieontwikkelaar die een bepaalde testcapaciteit nodig heeft, moet niet noodzakelijk in België blijven. Via MARINERG-i ontstaat toegang tot een Europees netwerk van infrastructuren en expertise."

België speelt bovendien een opvallende rol binnen de verdere uitbouw van het initiatief. Samen met Ierland en het Verenigd Koninkrijk behoort het tot de landen die mee vorm geven aan de volgende fase van MARINERG-i.

Op 8 oktober organiseert het COB een nationale stakeholderworkshop rond MARINERG-i. Tijdens die bijeenkomst krijgen deelnemers meer inzicht in het netwerk, de toekomstige financieringsmogelijkheden en de visie op testinfrastructuur voor kmo's vanuit Europees en Belgisch perspectief. Tegelijk wil het COB de noden en verwachtingen van bedrijven, onderzoekers en beleidsmakers in kaart brengen.

Welke technologieën winnen aan belang? Waar zitten vandaag de grootste uitdagingen? Welke testfaciliteiten ontbreken nog? En hoe kunnen Europese onderzoeksinfrastructuren daar beter op inspelen?

Volgens Streicher is die terugkoppeling essentieel: "We willen begrijpen waar de sector naartoe beweegt, welke problemen technologieontwikkelaars tegenkomen en welke infrastructuur in de toekomst nodig zal zijn. Die input helpt ons om onze faciliteiten verder te ontwikkelen en om ook op Europees niveau de juiste keuzes te maken."

De offshore sector evolueert snel. Drijvende windparken, hybride energiesystemen, offshore datacenters, natuurinclusieve infrastructuur en nieuwe combinaties van energieopwekking op zee zorgen voor steeds complexere uitdagingen. Tegelijk groeit de behoefte aan betrouwbare test- en validatiemethoden om die innovaties sneller marktrijp te maken.

Het COB en Universiteit Gent willen daarin een actieve rol blijven spelen, niet alleen als Vlaamse onderzoeksinfrastructuur, maar ook als onderdeel van een internationaal netwerk.

"Kom vooral eens kijken welke onderzoeksinfrastructuur vandaag al beschikbaar is in Vlaanderen", besluit Streicher. "Via het COB en het Europese netwerk errond beschikken bedrijven over heel wat mogelijkheden om hun technologie verder te ontwikkelen en klaar te maken voor de volgende stap."