Wat als zeewier de zee niet nodig had?

Zeewier wordt steeds vaker ingezet als voedingsingrediënt, maar een constante aanvoer is niet vanzelfsprekend. OceanBites wil daar verandering in brengen met een innovatieve teeltmethode die het mogelijk maakt om verse dulse lokaal te produceren, zonder afhankelijk te zijn van de zee of de seizoenen.

De weg naar dat systeem verliep niet zonder uitdagingen. Medeoprichter Sander Steenacker vertelt hoe OceanBites zijn technologie ontwikkelde, waarom het bedrijf koos voor dulse en welke ambities het heeft voor de toekomst.

In plaats van meteen te focussen op één specifieke soort of toepassing, begon OceanBites met een brede verkenning van de zeewiersector. Het team onderzocht verschillende zeewiersoorten, teeltmethoden en afzetmarkten voordat het strategische keuzes maakte.

Al snel werd duidelijk dat controle over het productieproces essentieel was om de voedingssector betrouwbaar van verse zeewierproducten te kunnen voorzien. Daarom ontwikkelde OceanBites een gesloten teeltsysteem waarin factoren zoals licht, temperatuur en waterkwaliteit nauwkeurig worden aangestuurd.

"We wilden een systeem ontwikkelen waarbij we altijd weten wat we oogsten," vertelt Sander. "Geen systeem dat afhankelijk is van de seizoenen of van de vraag of je al dan niet de zee op kunt."

Op lange termijn wil OceanBites lokale zeewierproductie mogelijk maken, overal ter wereld en onafhankelijk van klimaat of afstand tot de zee.

Hoewel het concept eenvoudig klinkt, bleek de praktijk een stuk complexer. Het oorspronkelijke plan om bestaande academische kennis om te zetten in een werkend productiesysteem bleek onvoldoende voor toepassingen op grotere schaal.

"Het eerste systeem vroeg veel handmatig werk, voortdurende aanpassingen en was niet efficiënt genoeg," zegt Steenacker. "We stonden voor de keuze: stoppen of zelf een oplossing ontwikkelen."

OceanBites besloot door te zetten. De voorbije drie jaar investeerde het bedrijf intensief in onderzoek en ontwikkeling en werd het systeem volledig hertekend. Geïnspireerd door inzichten uit de aquacultuur en engineering ontwikkelde het team een efficiëntere en verder geautomatiseerde oplossing.

Intussen is een nieuw systeem operationeel en zet het bedrijf de stap van experimenteren naar produceren.

De keuze voor dulse kwam er niet toevallig. Uit de lijst van eetbare zeewiersoorten die in Europa zijn toegelaten, selecteerde OceanBites eerst een aantal veelbelovende kandidaten op basis van technische haalbaarheid en marktpotentieel.

Verschillende soorten werden getest. Sommige bleken onvoldoende stabiel, andere waren minder geschikt voor het systeem. Dulse liet al vroeg veelbelovende resultaten zien.

"Dulse presteerde goed in onze installatie en er is bovendien al een duidelijke vraag vanuit de voedingssector," aldus Sander.

Vandaag levert OceanBites verse dulse voornamelijk aan distributeurs en verwerkers. Hoewel het bedrijf aanvankelijk rechtstreeks op de horecasector mikte, bleek samenwerken met tussenpartijen een efficiëntere manier om de markt te bereiken.

Volgens Sander is de perceptie rond zeewier de voorbije jaren sterk veranderd.

"Vijf jaar geleden wist bijna niemand wat ermee te doen," vertelt hij. "Vandaag zien we oprechte interesse bij grote bedrijven, chefs en productontwikkelaars."

De toepassingen zijn divers en variëren van culinaire producten tot functionele ingrediënten, bijvoorbeeld om het zoutgehalte in voedingsmiddelen te verminderen. Die toenemende belangstelling biedt kansen, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. 

Een van de grootste aandachtspunten blijft prijszetting. De vraag groeit, maar de verwachtingen van de markt sluiten niet altijd aan bij de realiteit van de productie. "Er is interesse, maar niet altijd tegen een prijs die economisch haalbaar is," merkt Sander op.

2026 wordt een belangrijk jaar voor OceanBites. Het bedrijf maakt de overstap van ontwikkeling naar productie en wil op termijn meerdere tonnen dulse per jaar produceren.

Dankzij het modulaire karakter van het systeem kan de productie stapsgewijs worden uitgebreid naarmate de vraag groeit. In plaats van één grote productielocatie ziet OceanBites vooral toekomst in een netwerk van kleinere productie-eenheden dicht bij de afzetmarkt.

"Het idee is om lokaal te produceren waar de vraag zich bevindt," legt Sander uit.

Ondanks de vooruitgang blijven er uitdagingen. Zo blijft de beschikbaarheid van kwalitatief startmteriaal cruciaal, terwijl verschillen in wetgeving tussen Europese landen de verdere ontwikkeling soms bemoeilijken. Volgens Sander groeit binnen de sector het besef dat meer afstemming nodig is en wordt daar ook actief aan gewerkt.

Tegelijk zoekt OceanBites actief de samenwerking op met onderzoeksinstellingen en andere partners in de waardeketen. Het bedrijf onderzoekt nieuwe zeewiersoorten, producttoepassingen en mogelijke onderzoeksprojecten.

Naarmate de zeewiersector verder groeit, vertegenwoordigt OceanBites een nieuwe generatie bedrijven die inzet op lokale productie en gecontroleerde teelt.

"We staan nog maar aan het begin," besluit Sander. "Maar de richting is duidelijk."