ORCAS

Vanaf 2026 investeert Vlaanderen versneld in innovatie rond veiligheid en defensie. Met de Vlaamse Innovatie- en Industriestrategie voor Veiligheid en Defensie groeit het jaarlijkse budget van 15 miljoen euro naar bijna 50 miljoen euro tegen 2029. Het doel is duidelijk: Vlaamse bedrijven en kennisinstellingen sterker positioneren in Europese en internationale waardeketens en tegelijk de bescherming van kritieke infrastructuur verhogen. Binnen deze strategie neemt Vlaanderen wil Vlaanderen Flagship projecten opzetten. Een eerste is het ORCAS-project, dat zich richt op de beveiliging van onderzeese infrastructuur in de Noordzee.

De bescherming van infrastructuur onder water wordt steeds belangrijker. Kabels, pijpleidingen en offshore installaties zijn essentieel voor energievoorziening en connectiviteit, maar kwetsbaar voor sabotage, verstoring of ongevallen. Recente incidenten in Europa tonen aan dat er vandaag nog belangrijke blinde vlekken bestaan in de monitoring van activiteiten onder het wateroppervlak. ORCAS wil deze lacune aanpakken door nieuwe technologieën te ontwikkelen die een volledig beeld geven van wat er zich onder water afspeelt. Het project focust op het detecteren en interpreteren van anomalieën rond kritieke infrastructuur zoals stroomkabels en funderingen. 

Centraal in ORCAS staat de ontwikkeling van een geïntegreerd monitoringsysteem dat verschillende technologieën samenbrengt. Onderwatersensoren zoals akoestische meetpunten en glasvezelgebaseerde sensoren worden gecombineerd met autonome vaartuigen en geavanceerde data-analyse. Het systeem maakt gebruik van artificiële intelligentie om afwijkende geluiden en veranderingen op de zeebodem automatisch te detecteren en te classificeren. Daarnaast worden autonome vaartuigen ingezet om snel bijkomende inspecties uit te voeren en verdachte situaties op te volgen. Door deze combinatie ontstaat een proactief beveiligingssysteem dat niet alleen incidenten detecteert, maar ook sneller kan reageren.