Herstel van oesterriffen wint terrein in de Belgische Noordzee

Oesters worden vaak omschreven als ecosysteemingenieurs. Ze creëren complexe leefgebieden voor tal van andere soorten, verbeteren de waterkwaliteit en dragen bij aan een veerkrachtiger ecosysteem. Vanuit die ambitie lopen vandaag verschillende initiatieven die kennis opbouwen rond natuurherstel, opschaling en de integratie van oesterriffen in de blauwe economie.

Het herstel van oesterriffen is één van de prioriteiten binnen het Belgische beleid rond natuurherstel op zee. De dienst Marien Milieu van de FOD Volksgezondheid zet daarbij in op concrete herstelprojecten in de historische oestergebieden rond de Hinderbanken.

Met BELREEFS werd een eerste grootschalige piloot opgezet om technieken voor offshore herstel van platte oesterriffen te testen. Daarbij werden jonge oesters uitgezet op speciaal ontwikkeld rifsubstraat in de Belgische Noordzee. De opgedane kennis vormt vandaag de basis voor verdere opschaling.

Een volgende stap wordt gezet binnen EuroReefs. Dit initiatief onderzoekt hoe natuurherstel op veel grotere schaal kan worden uitgevoerd. In 2026 werden in de grindbedden van de Hinderbanken 1.800 biologisch afbreekbare rifstructuren met meer dan één miljoen jonge platte oesters geplaatst. Daarmee wordt de overstap gemaakt van pilootprojecten naar grootschalige implementatie van marien natuurherstel.

Naast het actief herstellen van oesterriffen wordt ook onderzocht hoe offshore infrastructuur kan bijdragen aan hun terugkeer. Binnen Reefcovery werken bedrijven en kennisinstellingen samen aan oplossingen voor grootschalig herstel van oesterriffen en hun integratie in offshore en kustinfrastructuur.

Het project onderzoekt onder meer welke materialen geschikt zijn voor de groei van oesters en hoe infrastructuur natuurontwikkeling kan ondersteunen zonder haar technische functie te verliezen. Daarnaast wordt gewerkt aan technieken om oesterriffen op grotere schaal te herstellen.

Een belangrijke ontwikkeling binnen het project is de Reefcovery Inoculator. Met deze mobiele installatie kunnen jonge oesterlarven gecontroleerd worden gehecht aan natuurlijke substraten, waarna ze op zee kunnen worden uitgezet. Zo levert Reefcovery praktische kennis en technologie voor toekomstige herstelprojecten.

Ook op Europees niveau groeit de aandacht voor het herstel van mariene habitats. Binnen het Horizon Europe-project Blue Connect wordt gewerkt aan de bescherming, het herstel en het beheer van mariene beschermde gebieden.

De Belgische demonstratiesite bevindt zich in het marien beschermd gebied Vlaamse Banken, waar historische oesterbanken rond de Hinderbanken worden hersteld. Daarbij worden jonge oesters gevestigd op natuurlijke substraten die vervolgens op zee worden uitgezet.

Blue Connect bouwt voort op kennis en technologie uit eerdere projecten. Tijdens de campagne van 2026 werden meer dan 2.000 stenen met jonge oesters voorbereid en uitgezet op de Belgische demonstratiesite. Hiervoor maakte het consortium gebruik van de Reefcovery Inoculator. Zo vinden innovaties uit Reefcovery rechtstreeks hun weg naar een Europees natuurherstelproject.

Naast de praktische herstelwerkzaamheden zet Blue Connect ook in op monitoring, kennisopbouw en de betrokkenheid van stakeholders bij het beheer van beschermde mariene gebieden.

Hoewel de projecten elk een eigen focus hebben, delen ze een gemeenschappelijke ambitie: een gezonde Noordzee met een rijke biodiversiteit. Samen bouwen ze kennis op rond natuurherstel, opschaling en de integratie van oesterriffen in de blauwe economie.