Marien Ruimtelijk Plan 2026–2034 goedgekeurd door ministerraad
De federale regering heeft het Marien Ruimtelijk Plan (MRP) 2026–2034 goedgekeurd. Dit plan, uitgewerkt onder impuls van minister van de Noordzee Annelies Verlinden, biedt een duidelijk kader voor de vele activiteiten in één van de drukst gebruikte zeegebieden ter wereld.
Voor De Blauwe Cluster en POM West-Vlaanderen is het Marien Ruimtelijk Plan een cruciaal beleidsinstrument. Daarom pleitten beide organisaties reeds van bij de opstart van het herzieningsproces voor voldoende ruimte voor innovatie en economische ontwikkeling op zee.
Meer veiligheid en duidelijke afspraken op zee
Het nieuwe plan voorziet in een uitbreiding van bestaande ankergebieden en de aanduiding van drie onderzoekzones voor maritieme veiligheid. Deze maatregelen verhogen de veiligheid van de scheepvaart, spelen in op de schaalvergroting van schepen en versterken de orde op zee door duidelijke ruimtelijke afspraken.
Onderzoek en innovatie krijgen erkenning, maar ruimte blijft aandachtspunt
Het MRP 2026–2034 maakt expliciet ruimte voor wetenschappelijk onderzoek, onder meer via een bijkomende zoekzone op zee, bovenop de bestaande onderzoekszone nabij Oostende. Ook windmolenparken worden aangeduid als zones waar wetenschappelijk onderzoek mogelijk is, wat kansen biedt voor meervoudig ruimtegebruik.
Tegelijk wijzen De Blauwe Cluster en POM West-Vlaanderen erop dat expliciete en voldoende ruimte voor innovatie en economische ontwikkeling op zee essentieel blijft. In hun gezamenlijk artikel “Pleidooi voor meer ruimte voor innovatie en economie in de Noordzee” (29 januari 2025) benadrukten beide organisaties dat zones voor commerciële en industriële activiteiten in eerdere plannen verdwenen of beperkter werden ingevuld, wat de test-, demonstratie- en opschalingsmogelijkheden voor innovatieve projecten onder druk zet.
In dat kader blijven De Blauwe Cluster en POM West-Vlaanderen actief bekijken hoe nieuwe duurzame activiteiten opnieuw expliciete ruimte kunnen krijgen, onder meer door bestaande zones en toepassingen te herevalueren en toekomstgericht in te vullen. Duidelijke, afgebakende test- en innovatiezones op zee blijven een belangrijke hefboom om Vlaamse en Europese bedrijven en kennisinstellingen toe te laten nieuwe technologieën te ontwikkelen, te demonstreren en internationaal te valoriseren, onder meer op het vlak van maritieme beveiliging.
Meervoudig ruimtegebruik als motor voor de blauwe economie
De Blauwe Cluster en POM West-Vlaanderen blijven pleiten voor meervoudig ruimtegebruik op zee. Internationale studies tonen aan dat het combineren van activiteiten — zoals energieproductie, onderzoek, natuurontwikkeling en innovatieve toepassingen — niet alleen efficiënter is, maar ook expertise oplevert die internationaal inzetbaar en exporteerbaar is.
Een verschuiving naar ‘single-use’-zones, zoals in eerdere ontwerpen van het plan werd voorgesteld, staat haaks op deze Europese en internationale trend. Expliciete afbakening van zones voor meervoudig ruimtegebruik blijft volgens beide organisaties de beste garantie om innovatie op zee duurzaam te verankeren.
Balans tussen kustbescherming en economische kansen
Het goedgekeurde plan voorziet een zesmijlszone langs de kust waar nieuwe vaste constructies worden uitgesloten. Deze maatregel houdt rekening met de bezorgdheden van kustgemeenten en beschermt het kustlandschap, recreatie, scheepvaart en kustvisserij.
Tegelijk benadrukken De Blauwe Cluster en POM West-Vlaanderen dat kustnabije zones van groot belang zijn voor innovatie en de blauwe economie. Net deze zones bieden unieke mogelijkheden voor testen, demonstratie en opschaling van nieuwe technologieën, dankzij hun toegankelijkheid, nabijheid van havens en infrastructuur, en lagere operationele drempels. Een verfijnde en contextgerichte benadering blijft daarom essentieel om duurzame en innovatieve economische initiatieven toe te laten waar dat ecologisch en maatschappelijk verantwoord kan.
Bescherming van biodiversiteit
Tot slot versterkt het nieuwe Marien Ruimtelijk Plan de bescherming van de natuur op zee. Drie mariene reservaten en bodemintegriteitszones worden aangeduid, waar visserij en andere activiteiten worden beperkt om het herstel van de zeebodem en de biodiversiteit te ondersteunen. Ook wordt een zone voorzien waar de milieu-impact van visserijtechnieken wordt onderzocht.
De Blauwe Cluster en POM West-Vlaanderen benadrukken daarbij dat innovatie en blauwe economie ook een hefboom kunnen zijn voor een sterker marien ecosysteem. Nieuwe technologieën en toepassingen kunnen bijdragen aan natuurherstel, monitoring en duurzaam gebruik van de zee, en zo ecologische en economische doelstellingen met elkaar verbinden.
Samen werken aan een toekomstgerichte Noordzee
Via debatten, beleidsadviezen en samenwerking met bedrijven, kennisinstellingen en overheden blijven De Blauwe Cluster en POM West-Vlaanderen zich inzetten voor een Noordzee waarin economie, ecologie en innovatie hand in hand gaan.
Het Marien Ruimtelijk Plan 2026–2034 vormt een belangrijke stap vooruit. Een blijvende dialoog en gerichte bijsturingen blijven echter noodzakelijk om de Belgische Noordzee verder te versterken als internationale proeftuin voor duurzame innovatie en blauwe economie.
Contact
Heb je vragen over het Marien Ruimtelijk Plan of de impact ervan op innovatie en economische activiteiten op zee? Neem gerust contact op met Marijn Rabaut (De Blauwe Cluster) of Ira Lardinois (POM West-Vlaanderen). We denken graag mee en gaan graag met je in gesprek over wat dit plan concreet kan betekenen voor jouw organisatie.
