Nieuwe kijk op bottom-fixed funderingen voor offshore wind

Nu offshore windenergie in Europa en daarbuiten snel groeit, staat de sector voor een belangrijke uitdaging: hoe kunnen windturbines sneller, goedkoper en met een kleinere ecologische voetafdruk worden geïnstalleerd? EcoGBF (Economical/Ecological Gravity-Based Foundation) speelt hierop in met een vernieuwend alternatief voor de klassieke bottom-fixed funderingen, waarbij er geen ingrijpende werkzaamheden in de zeebodem plaatsvinden.

Vandaag worden de meeste fixed-bottom offshore windturbines geplaatst op monopiles, grote stalen buispalen die met zware heihamers diep in de zeebodem worden aangebracht. Deze techniek is betrouwbaar en goed ingeburgerd, maar heeft ook duidelijke nadelen, zoals hoge installatiekosten, complexe logistiek, de inzet van grote gespecialiseerde installatieschepen, aanzienlijke onderwatergeluidshinder en verstoring van het mariene milieu.

EcoGBF onderzoekt daarom een fundamenteel andere aanpak. In plaats van de zeebodem te doorboren, rust de fundering rechtstreeks op de zeebodem en wordt stabiliteit verzekerd door het eigen gewicht van de structuur. Het principe is vergelijkbaar met de voet van een parasol: een fundering met een brede basis wordt op de zeebodem geplaatst en verzwaard met ballast, zoals zand of grind, zodat de structuur stevig op haar plaats blijft.

Dankzij deze op de zwaartekracht gebaseerde oplossing is heien overbodig, wat leidt tot een stiller, eenvoudiger en mogelijk ook duurzamer installatieproces.

EcoGBF loopt over een periode van drie jaar en ging van start in juni 2025. Het project wil een helder, onderbouwd antwoord bieden op een centrale vraag: kunnen op de zwaartekracht gebaseerde funderingen een haalbaar en schaalbaar alternatief vormen voor monopiles binnen fixed-bottom offshore wind?

Hoewel er binnen het project geen fysieke demonstratie wordt voorzien, zal het onderzoek waardevolle inzichten opleveren in technische haalbaarheid, kosten, installatiesnelheid en milieu-impact.

Voor dit onderzoek brengt EcoGBF een multidisciplinair consortium samen, waarin elke partner een duidelijke en complementaire rol opneemt:

• Subsea Structural Technologies ontwikkelde het EcoGBF-concept en brengt diepgaande kennis van innovatieve funderingsoplossingen aan;
• MULTI.engineering – Building & Infrastructure onderzoekt de structurele opbouw van de fundering en evalueert verschillende ontwerpvarianten om tot een optimaal concept te komen;
• MULTI.engineering Maritime and Offshore en Jan De Nul focussen op transport- en installatiestrategieën, met aandacht voor scheepstypes, kraanoperaties en uitvoerbaarheid op zee; 
• HAEDES analyseert de milieueffecten, waaronder zanderosie rond de structuur en het potentieel voor aangroei van mariene organismen, zodat ecologische aspecten vanaf het ontwerp worden meegenomen; 
• Iemants, producent van monopiles, beoordeelt de maakbaarheid van het concept, met specifieke aandacht voor de productie en handling van grote, dunwandige stalen ballastcontainers.

EcoGBF wordt gefinancierd door VLAIO, het Vlaams Agentschap Innoveren & Ondernemen, en gefaciliteerd door De Blauwe Cluster, de innovatiecluster voor de duurzame blauwe economie. Deze ondersteuning onderstreept het belang van innovatie voor de toekomst van offshore wind.