Robotica op zee: van veelbelovende technologie naar praktische toepassingen

Robotica ontwikkelt zich razendsnel. Wat enkele jaren geleden nog toekomstmuziek leek, vindt vandaag steeds vaker zijn weg naar industriële toepassingen. Ook op zee groeit de interesse in autonome systemen, drones, sensortechnologie en AI-gedreven besluitvorming. De uitdagingen zijn er immers groot: offshore infrastructuur bevindt zich vaak op moeilijk bereikbare locaties, inspecties zijn tijdsintensief en de werkomstandigheden kunnen zwaar en risicovol zijn.

Tijdens de Blue Session Robotics at Sea kregen deelnemers een overzicht van de nieuwste ontwikkelingen en gingen ze samen op zoek naar de innovatiekansen voor de blauwe economie.

In zijn keynote nam Francis Wyffels (IDLab/AIRO, UGent) de aanwezigen mee in de huidige stand van zaken van AI en robotica. Daarbij introduceerde hij zijn driehoek van taak, object en omgeving. De centrale boodschap was helder: hoe beter één of meerdere van deze elementen kunnen worden gestandaardiseerd of gecontroleerd, hoe groter de kans op succesvolle automatisering.

Met het principe "generalise by narrowing" illustreerde hij hoe robotica vandaag al waarde kan creëren in toepassingen zoals inspectie, monitoring en onderhoud van offshore infrastructuur. Niet door alle complexiteit tegelijk te willen oplossen, maar door te starten in afgebakende en voorspelbare situaties.

Verschillende bedrijven deelden vervolgens hun ervaringen met bestaande toepassingen van robotica op zee.

• Olmo Mezger (Elia Group) stelde de Spot-robot Sparky voor en toonde hoe dergelijke systemen repetitieve inspectietaken veiliger en efficiënter kunnen uitvoeren. Tegelijkertijd wees hij op blijvende uitdagingen rond betrouwbaarheid, connectiviteit en cyberveiligheid.
• Kay Duck (Kaayman Engineering) benadrukte het belang van eenvoudige, modulaire en schaalbare robotsystemen die bestand zijn tegen de veeleisende offshore omgeving. Volgens hem ligt de sleutel tot succes niet noodzakelijk in meer complexiteit, maar in robuuste oplossingen die onder uiteenlopende omstandigheden betrouwbaar blijven functioneren.
• Lucas Gistelinck (Jan De Nul) gaf vervolgens een inkijk in de inzet van USV's, ROV's en AUV's voor surveys, inspecties en ecosysteemstudies. Daarbij spelen veiligheid, operationele efficiëntie en centrale aansturing vanuit een Remote Operations Center een steeds grotere rol.

Na de presentaties gingen de deelnemers in break-outsessies dieper in op drie thema's: AI-gedreven onderhoud, autonome drones en vaartuigen, en connectiviteit en datafusie.

Hoewel de discussies verschillende invalshoeken kenden, kwam een opvallend consistent beeld naar voren. De grootste hindernissen liggen vandaag niet bij de robots zelf. Technologieën voor inspectie, monitoring en geautomatiseerde operaties zijn vaak al beschikbaar of in ontwikkeling. De echte uitdagingen bevinden zich eerder op het vlak van datadeling, connectiviteit, regelgeving, betrouwbaarheid en economische haalbaarheid.

De deelnemers waren het er dan ook over eens dat verdere vooruitgang vooral zal voortkomen uit samenwerking tussen bedrijven, technologieontwikkelaars, kennisinstellingen en overheden. Testfaciliteiten, demonstratieprojecten en gezamenlijke standaarden kunnen daarbij een belangrijke versneller vormen.

Veel van de besproken uitdagingen en opportuniteiten sluiten nauw aan bij de activiteiten van De Blauwe Cluster. Via projectontwikkeling, samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen, toegang tot testomgevingen en ondersteuning bij financiering werkt de cluster mee aan de randvoorwaarden die nodig zijn om innovatieve offshore toepassingen naar de markt te brengen.

De Blue Session maakte duidelijk dat robotica op zee geen verre toekomstvisie meer is. De technologie is aanwezig, de toepassingen worden tastbaarder en de interesse vanuit de sector groeit. De volgende stap bestaat erin die technologische mogelijkheden om te zetten in concrete oplossingen die helpen om offshore activiteiten veiliger, efficiënter en duurzamer te maken.